Wil jij een toegangsticket naar Zweinstein?

Goedemorgen,

Vorig jaar volgde ik een basisworkshop Nederlandse Gebarentaal van Tobias de Ronde (van TYD). Met veel expressie, waar de humor en het plezier vanaf spatte, nam hij ons mee in de wereld van gebarentaal en Dovencultuur. We deden een quiz en hij vertelde enkele feitjes over de wereld van de Doven.

Ik sloeg aan op zijn verhaal over de parelellen tussen de Dovencultuur en de Harry Potter-reeks. Als kind was ik verzot op de boeken. Toen De steen der wijzen, het eerste deel uit de reeks, uitkwam in Nederland had ik ongeveer de leeftijd van Harry in het boek. Het pakte me helemaal en ik verslond alle delen zodra ze uitkwamen.

Harry Potter is een buitenbeentje dat als enige tovenaar opgroeit in een gezin van 'dreuzels' (niet-tovenaars). Hij weet niet dat hij een tovenaar is. Tot hij op een dag wordt uitgenodigd voor tovenaarsschool Zweinstein. Daar, omringd door andere tovenaars, maakt hij vrienden, voelt hij zich thuis en maakt avonturen mee.

Overeenkomsten tussen de Dovenwereld en Harry Potter

In het wetenschappelijke artikel Understanding Harry Potter: parallels to the deaf world worden de parallellen tussen Harry Potter en de Dovengemeenschap besproken.¹

Zo groeien veel dove kinderen (tovenaars) op tussen horende mensen (dreuzels). Pas als zij naar een dovenschool (Zweinstein) gaan, ontmoeten zij andere doven. Daar leren ze gebarentaal (toverspreuken) en vormen hun eigen wereld. Die gebaren moeten wel precies zijn, anders gebeurt er iets heel anders dan je wilt (net als bij verkeerde toverspreuken; Wingardium Leviosa). Er zijn ook dove kinderen die opgroeien met dove ouders in een omgeving waar gebarentaal heel normaal is (zoals bij de familie Wemel en Harry's vriend Ron). Ook een parallel: de dreuzels (horenden) zijn zich niet bewust dat er een tovenaarswereld bestaat.

Nederlandse Gebarentaal leren

Onze wereld is minder zwart-wit dan de wereld in de Harry Potter-serie. Voor mensen die niet goed horen (doof, slechthorend, plotseling doof, andere vormen van gehoorverlies) is functioneren en je thuisvoelen in de ‘horende’ samenleving deels afhankelijk van het kunnen volgen van gesproken taal. Niet iedereen heeft daar toegang toe. Terwijl de 'Dovenwereld' wel voor iedereen die gebarentaal leert toegankelijk is. Je hoeft niet te kiezen tussen die twee, je kunt in beide werelden leven.

Zelf bevind ik me bijvoorbeeld me meer aan de rand van de Dovengemeenschap: ik kan wat gebaren, ik ken wat dove mensen, maar ik kan geen diepgaande gesprekken voeren in Nederlandse Gebarentaal (NGT) en mijn vrienden zijn vooral horenden en slechthorenden waarmee ik in gesproken taal communiceer. Maar ik vind de cultuur en community van de Dovengemeenschap wel heel interessant en wil beter leren gebaren.

Ticket voor de Zweinstein Express

Hoe tof zou t zijn als jij ook toegang had tot zo'n magische wereld als de Dovengemeenschap? In tegenstelling tot toverkracht (wat toch echt fantasie is), bestaat gebarentaal wel echt. Ik heb me aangemeld voor het online platform van TYD, de digitale Zweinstein Express (de trein op perron 9 ¾ naar Zweinstein). Met hun app Signio leer je op een speelse manier Nederlandse Gebarentaal, waarbij de gebaren worden voorgedaan door (jonge) mensen uit de Dovengemeenschap.

Kom jij ook de dovengemeenschap ontdekken? Lezers van mijn nieuwsbrief krijgen 2 maanden gratis een abonnement op TYD. Daarna iedere maand opzegbaar (het lidmaatschap kost 4,99 euro per maand). Aanmelden voor TYD kan op TYD.nl.

Fijne werkweek,

Stan

Ook een aanrader trouwens: de documentaire Doof kind (2018, te zien op NPO), waarin Tobias zijn leven (met dove vrienden uit alle uithoeken van de wereld) laat zien.

1  Czubek TA, Greenwald J. Understanding Harry Potter: parallels to the deaf world. The Journal of Deaf Studies and Deaf Education (2005). Check de online samenvatting op Pop Culture Uncovered.